قیمت مس در ماه اکتبر به ۱۰,۷۰۰ دلار در هر تن رسید؛ سطحی که نشان میدهد این فلز صنعتی با وجود ضعف اقتصاد چین همچنان در حال صعود است. چین نزدیک به ۶۰٪ مس جهان را مصرف میکند و دادههای صنعتی این کشور شش ماه پیاپی نشانه رکود داشتهاند. پس چرا قیمتها بالا میروند؟ پاسخ را باید در ترکیب کمبود عرضه و روندهای جدید تقاضا جستوجو کرد.
شوکهای عرضه و کسری جهانی
در ماههای اخیر سه حادثه بزرگ، تعادل عرضه جهانی را برهم زده است:
- گراسبرگ اندونزی: رانش زمین معدن دوم جهان را متوقف کرد؛ حذف بیش از نیم میلیون تن مس تا پایان ۲۰۲۶.
- ال تنینته شیلی: سقوط تونل و تعلیق عملیات در بزرگترین معدن کدلکو.
- کنستانسیا پرو: تعطیلی موقت بهدلیل اعتراضات اجتماعی.
گلدمن ساکس پیشبینی مازاد ۱۰۵ هزار تنی را به کسری ۵۵ هزار تنی برای ۲۰۲۵ تغییر داده است؛ بزرگترین کسری از سال ۲۰۰۴. وقتی چند معدن کلیدی همزمان از مدار خارج میشوند، بازار فقط تعدیل نمیشود، بلکه بازتعریف قیمتی اتفاق میافتد.
تقاضای تازه از هوش مصنوعی
روندی که دو سال پیش حتی در محاسبات نبود، امروز به واقعیت بدل شده:
هر مرکز داده هوش مصنوعی تا ۵۰ هزار تن مس مصرف میکند (چند برابر مراکز سنتی).
پیشبینی مصرف سالانه: ۴۰۰ هزار تن در دهه آینده، اوجگیری تا ۵۷۲ هزار تن در ۲۰۲۸.
مجموع قفلشدن مس در مراکز داده تا ۲۰۳۵ میتواند از ۴.۳ میلیون تن عبور کند.
این یعنی هر سرور جدید هوش مصنوعی، نه فقط برق، بلکه مس بیشتری از شبکه میطلبد.
الکتریکیسازی و انرژیهای تجدیدپذیر
خودروهای برقی ۲ تا ۳ برابر خودروهای معمولی مس نیاز دارند.
تقاضای جهانی تا ۲۰۳۵ به ۳۳ میلیون تن خواهد رسید (در برابر ۲۷ میلیون تن در ۲۰۲۴).
پروژههای انرژی خورشیدی، بادی و نوسازی شبکه برق، مصرف مس را تثبیت میکنند.
مشکل کجاست؟ توسعه یک معدن مس جدید ۱۷ سال زمان میبرد. یعنی عرضه به این سرعت قادر به پاسخگویی نیست.
پیشبینی قیمتها
بانکهای بزرگ مالی تصویر صعودی ترسیم کردهاند:
BoA: پیشبینی ۱۳,۵۰۰ دلار در ۲۰۲۷ (با سناریوی اوج ۱۵,۰۰۰ دلار)
UBS و J.P. Morgan: حدود ۱۱,۰۰۰ دلار در ۲۰۲۶
Citi: محدوده ۱۱ تا ۱۲ هزار دلار
این اهداف معادل رشد ۳۰ تا ۴۳ درصدی نسبت به قیمت فعلی
ریسکهای جدی
اما داستان فقط صعود نیست:
چین: ضعف پایدار تقاضا تهدید اصلی بازار.
جایگزینی با آلومینیوم: نسبت قیمتی ۳.۷ به ۱، استفاده از آلومینیوم در برخی صنایع (مثل HVAC) را به ۴۰٪ رسانده.
نوسانات شدید: مس در رکودها تا ۳۰–۵۰٪ سقوط میکند.
سیاست تجاری: تعرفهها و تنشها با چین میتوانند هر لحظه قیمتها را تکان دهند.
نتیجهگیری و استراتژی
بازار مس از نظر ساختاری تا سال ۲۰۲۷ در فاز صعودی باقی میماند؛ چون هم عرضه محدود است و هم تقاضای جدید از سمت AI و الکتریکیسازی ادامه دارد. اما در کوتاهمدت، بخش زیادی از این خوشبینی قبلاً در قیمتها لحاظ شده و نوسانات میتوانند سنگین باشند.
برای سرمایهگذاران، مس گزینهای جذاب با دید میانمدت (۱۲ تا ۱۸ ماهه) است، اما باید بهخاطر داشت که حتی در بازار صعودی نیز اصلاحهای ۳۰ درصدی محتملاند.
کلید ماجرا:
کف قیمتی توسط شوکهای عرضه ایجاد شده.
صعود پایدار بالای ۱۱ هزار دلار نیازمند رشد واقعی تقاضا است.
ماههای آینده در گرو سیاستهای چین و سرمایهگذاری در زیرساختهای هوش مصنوعی خواهد بود.