در سال ۲۰۲۵، سیاست تعرفهای دولت ترامپ بار دیگر به یکی از محوریترین محورهای بحثهای اقتصادی – روانه شده است. در ادامه، تحلیل علمی و تخصصی از آثار این سیاست بر اقتصاد آمریکا را برای شما تهیه کردهام:
۱. درآمدهای گمرکی
طبق دادههای خزانهداری آمریکا (تا پایان ۹ ماهه نخست سال مالی ۲۰۲۵):
- عوارض ناخالص گمرکی به حدود ۱۱۳.۳ میلیارد دلار رسید و خالص آن ۱۰۸ میلیارد دلار بود – تقریبا دو برابر سال گذشته.
- در ماه ژوئن ۲۰۲۵، درآمد خالص ۲۶.۶ میلیارد دلار بود که باعث ثبت مازاد بودجه ۲۷ میلیارد دلاری در آن ماه شد.
- خزانهداری پیشبینی میکند که درآمد کل سال ۲۰۲۵ به ۳۰۰ میلیارد دلار برسد.
حاصل بررسی: تعرفهها اکنون در رتبه چهارم منابع درآمد دولت جای دارند و حدود ۵٪ از کل درآمد فدرال را تشکیل میدهند (در حالی که تاریخا ~۲٪ بوده)
۲. هزینهها و خسارات اقتصادی
هرچند درآمد گمرکی چشمگیر است، آثار منفی قابلتوجهی نیز مشاهده شده:
هزینه صنایع خودروسازی
- با اجرای تعرفه ۲۵٪ بر خودرو و قطعات، طبق بررسی مؤسسه CAR:
- افزایش هزینه ۱۰۸ میلیارد دلاری برای کل صنعت خودروسازی آمریکا در سال ۲۰۲۵.
- میانگین هر خودرو: +۴٬۹۱۱ دلار هزینه اضافی.
فشار بر مصرفکنندگان
- افزایش تعرفهها به فولاد، آلومینیوم، خودرو و کالاهای مصرفی سبب بازتولید تورم قیمتی شد.
- تعرفههای بخش «Liberation Day» شامل فولاد ۵۰٪، خودرو ۲۵٪ و محدودیت گسترده سایر واردات.
- مجموع این فشارها خزانهداری را وادار به اخذ تعرفههای جدید در بخش مسکن، دارو، نیمهرساناها، مس و… نمود.
- مصرفکنندگان و مشاغل صنعتی مجبور به پرداخت هزینههای اضافی شدند؛ افزایش هزینه سالانه خانوار در صدها تا هزاران دلار برآورد شده است.
۳. مقایسه کشورها و کالاها
- بیشترین درآمد گمرکی در سال ۲۰۲۵ از واردات چین، کانادا، مکزیک و اتحادیه اروپا کسب شد؛
- چین با بخش عظیمی از تعرفهها همچنان رکورددار درآمد گمرکی است.
- در حوزه کالاها: فولاد، آلومینیوم، خودرو و قطعات خودرو بیشترین سهم را داشتند. اعمال تعرفهها روی این اقلام بهویژه بهدلیل وابستگی بنگاهها به واردات، زیان عظیمی به تولید و ساخت وارد کرد.
۴. ارزیابی کلی: سود یا زیان؟
مزیت کوتاهمدت:
- ایجاد درآمد بیسابقه برای دولت (۱۰۰+ میلیارد دلار) و سیگنال قوی به طرفهای تجاری.
هزینه بلندمدت:
- افزایش قابلتوجه قیمت برای صنایع پاییندستی و خانوارها،
- آسیب شدید به تولیدکنندگان خودرو، فولاد و فلزات،
- امکان کاهش صادرات در واکنش دیگر کشورها،
- فشار تورمی که ریسک رکود و نارضایتی عمومی را افزایش داد.
جمعبندی
نظر پژوهشگران و تحلیلگران اقتصادی (از Yale تا فدرال رزرو و CAR) این است: دونالدن ترامپ با وجود درآمدهای تعریفشده، ډیر، اما در مجموع، سیاست تعرفهای در ۲۰۲۵ ضرر خالص نصیب اقتصاد آمریکا کرده. منافع مالی دولت نمیتواند زیان ناشی از کاهش صادرات، افزایش قیمتها، کمبود گزینهها برای مصرفکننده و فشار تورمی را جبران نماید.
نتیجهگیری
در سال ۲۰۲۵، درآمدهایی در حد ۱۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد دلار از تعرفهها به دست آمده اما همزمان:
- صنایع خودرو ۱۰۸ میلیارد دلار زیان دیدند،
- مصرفکننده عادی سالانه صدها تا هزاران دلار هزینه اضافی تحمل کرد،
- اقتصاد آمریکا در مجموع زیان خشک اقتصادی و تورمی سنگینی متحمل شد.
این نشانگر آن است که سیاست تعرفهای ترامپ اگرچه توانست خزانه فدرال را تقویت کند، اما بر رفاه خانوار، توان اقتصادی بخش تولید و مسیر توسعه ملی تأثیر منفی برجای گذاشت.