در شرایطی که قیمت جهانی مس امروز به حدود ۹۷۵۰ دلار بر تن رسیده و نرخ دلار در بازار آزاد در سطح ۸۷۰۰۰ تومان تثبیت شده است، حاصل ضرب این دو عدد نشان میدهد که قیمت معقول و اقتصادی مس در بازار ایران باید در محدوده ۸۵۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم باشد. اما در معاملات امروز بورس کالا، مفتول مس با قیمت پایه ۸۱۵ هزار تومان عرضه شد، یعنی حدود ۴٪ پایینتر از نرخ جهانی.
با وجود این تخفیف قیمتی نسبت به نرخ جهانی، بازار واکنشی کاملاً غیرمنتظره و کمرمق نشان داد.
شرکت دنیای مس کاشان برای ۱۵۰۰ تن مفتول، تنها با ۹۰۰ تن تقاضا مواجه شد. شرایط برای شرکت ملی صنایع مس ایران نیز عجیبتر بود؛ برای ۱۰۰۰ تن مفتول عرضهشده، تنها ۲۰ تن تقاضا ثبت شد عددی که نهتنها منطقی نیست، بلکه در مقیاس معاملاتی، شبیه یک شوخی تلخ است.
سؤال کلیدی:
چرا در حالیکه قیمت داخلی حدود ۴٪ زیر نرخ جهانی است، بازار هیچ واکنشی نشان نداد؟
در نگاه اول، میتوان چند عامل محتمل را در نظر گرفت:
- کمبود نقدینگی در میان فعالان پاییندستی
- تأثیرات روانی ناشی از جنگ اخیر ایران و اسرائیل
- ریسکهای سیاسی و ارزی، که تمایل به خرید را کاهش دادهاند
اما آنچه از نگاه دقیقتر تیم ما اهمیت دارد، نهفقط پارامترهای اقتصادی کوتاهمدت، بلکه ساختار فعلی بازار فیزیکی مس در داخل کشور است.
تحلیل ساختاری بازار: اشباع کالایی پس از تخلیه تعهدات ملی مس
در طول جنگ اخیر، شرکت ملی صنایع مس، بخشی از تعهدات تحویلی خود را به تعویق انداخت. این موضوع باعث شکلگیری «کمبود مصنوعی» در بازار و فشار روانی بر خریداران شد.
اما اکنون با فروکشکردن درگیریها، تمامی این تعهدات به یکباره در حال تخلیه است.
نتیجه؟ بازار مس ایران بهطور موقت دچار اشباع کالایی شده، بهطوری که بسیاری از خریداران ترجیح میدهند نیاز خود را نه از بورس، بلکه از بازار ثانویه و فروشندگان انباری تأمین کنند؛ جایی که مس تحویلی قبلی با تخفیف بیشتر قابل دسترسی است.
پیشبینی کوتاهمدت (۱ هفته آینده):
با توجه به کاهش ۲۰۰ تا ۳۰۰ دلاری قیمت جهانی مس در هفته آتی، انتظار میرود قیمت پایه مس در بورس کالا نیز در حدود ۷ تا ۱۰ هزار تومان کاهش یابد. یعنی محدوده ۸۰۰ تا ۸۱۰ هزار تومان برای کاتد و مفتول، دور از انتظار نخواهد بود.
پیشبینی میانمدت (۲ هفته آینده):
از نگاه ما، این اشباع کالایی بیشتر از ۱۰ تا ۱۴ روز دوام نخواهد داشت. پس از آن، با بازگشت جریان طبیعی معاملات و تخلیه موجودیها، بازار به نقطه توازن بازمیگردد.
در صورت ثبات قیمت جهانی در محدوده ۹۷۵۰ دلار و حفظ نرخ دلار در سطح ۸۷۰۰۰ تومان، انتظار میرود قیمت داخلی مس نیز به سطح واقعی خود در حدود ۸۵۰ تا ۸۶۰ هزار تومان بازگردد. این یعنی یک جهش ۳۰ تا ۴۰ هزار تومانی نسبت به سطح فعلی، تنها در عرض دو هفته آینده.
جمعبندی:
بازار امروز نه بهدلیل قیمت، بلکه بهدلیل مازاد کالای انبارشده و تأخیر تحویلها دچار رکود شده است.
فروشندگان در بازار ثانویه با قیمتهای رقابتیتر، فعلاً برنده بازی هستند.
اما این برتری موقتی است و پس از تخلیه اشباع، بازار بهسرعت به نقطه تعادل بازخواهد گشت.
نکته کلیدی آن است که:
در بازار کالایی، “زمانبندی عرضه” گاهی مؤثرتر از “نرخ عرضه” است.
توصیه به فعالان بازار:
اگر در تأمین بلندمدت مواد اولیه هستید، این فرصت قیمتی را دستکم نگیرید؛ بازار در حال تنفس قبل از جهش بعدی است.